Umierał z psalmem na ustach
W nocy z 3 na 4 października 1226 r. św. Franciszek z Asyżu przeszedł z tego życia do życia wiecznego; odchodził do Pana na ziemi, przy kapliczce Porcjunkuli.
Rodzina franciszkańska na całym świecie, zgodnie z wielowiekową tradycją, spotyka się w wigilię uroczystości św. Franciszka na nabożeństwie zwanym "Transitus"; upamiętnia ono śmierć Biedaczyny z Asyżu.
Z życiorysu większego św. Franciszka autorstwa św. Bonawentury
„Gdy przez dwa lata od otrzymania świętych stygmatów, a w dwudziestym roku od swego nawrócenia, został wygładzony licznymi uderzeniami ciężkich chorób, jak kamień, który ma być umieszczony w gmachu niebieskiego Jeruzalem, i jak dzieło artystyczne doprowadzony do doskonałego stanu pod młotem wielorakich utrapień, prosił, aby go zaniesiono do Matki Bożej w Porcjunkuli, by tam, gdzie otrzymał ducha łaski, oddał również ducha życia. Przyniesiony tam, chciał czynem ukazać prawdę, że nie ma już niczego wspólnego z tym światem w tej ciężkiej chorobie, która zamknęła wszelki ból. Porwany zapałem ducha, położył się obnażony na gołej ziemi. W tej ostatniej chwili, kiedy nieprzyjaciel mógł jeszcze okazać swą gniewną moc, chciał nago prowadzić walkę z nagim. Leżąc już na ziemi, po zdjęciu odzienia z płótna na worki, swoim zwyczajem skierował twarz ku niebu, koncentrując się cały na jego chwale i lewą ręką zakrył ranę prawego boku, aby nie była widoczna. Powiedział do braci: „Ja wykonałem to, co do mnie należało, a o tym, co do was należy, niech was pouczy Chrystus”.
Gdy zbliżała się godzina jego przejścia, polecił zwołać do siebie wszystkich braci, którzy tam mieszkali. W obliczu swej śmierci dodawał im otuchy i z ojcowskim uczuciem zachęcił do miłowania Boga. Długo mówił o cierpliwości i ubóstwie, a także o wierności wobec świętego Kościoła Rzymskiego, kładąc ponad wszystko troskę o zachowanie Ewangelii. Gdy wszyscy bracia siedzieli wokół niego, wyciągnął nad nimi ręce składając je na kształt krzyża, ponieważ zawsze kochał ten znak. Mocą Ukrzyżowanego i w Jego imię udzielił błogosławieństwa wszystkim braciom tak obecnym, jak i nieobecnym. Ponadto dodał: „Trwajcie wszyscy synowie w bojaźni Pana i zawsze w Nim pozostawajcie. A ponieważ zbliża się pokusa i udręczenie, szczęśliwi są ci, którzy wytrwają w tym, co rozpoczęli. Ja zaś pospieszam do Boga, którego łasce powierzam was wszystkich”. Gdy mąż Bogu najdroższy skończył to słodkie napomnienie, rozkazał, aby przyniesiono mu księgę Ewangelii. Prosił, aby mu czytano Ewangelię według św. Jana, rozpoczynając od słów: Było to przed świętem Paschy (J 13,1). Później tak, jak mógł, zaczął się modlić słowami Psalmu: Głosem moim wołałem do Pana, głosem moim błagałem Pana (Ps 142). Odmówił cały Psalm i tak go zakończył: „Mnie – powiedział – oczekują sprawiedliwi aż do momentu, gdy dasz mi nagrodę”.
Gdy wypełniły się w nim wszystkie tajemnice i owa najświętsza dusza uwolniona od ciała zanurzyła się w bezmiarze Bożej światłości, błogosławiony mąż zasnął w Panu.”
kapliczka Porcjunkuli
Przed śmiercią św. Franciszek prosił, aby bracia odczytali mu fragment Ewangelii
J 13, 1 - 17
„Było to przed Świętem Paschy. Jezus wiedząc, że nadeszła Jego godzina przejścia z tego świata do Ojca, umiłowawszy swoich na świecie, do końca ich umiłował. W czasie wieczerzy, gdy diabeł już nakłonił serce Judasza Iskarioty syna Szymona, aby Go wydać, wiedząc, że Ojciec dał Mu wszystko w ręce oraz że od Boga wyszedł i do Boga idzie, wstał od wieczerzy i złożył szaty. A wziąwszy prześcieradło nim się przepasał. Potem nalał wody do miednicy. I zaczął umywać uczniom nogi i ocierać prześcieradłem, którym był przepasany. Podszedł więc do Szymona Piotra, a on rzekł do Niego: Panie, Ty chcesz mi umyć nogi? Jezus mu odpowiedział: Tego, co Ja czynię, ty teraz nie rozumiesz, ale później będziesz to wiedział. Rzekł do Niego Piotr: Nie, nigdy mi nie będziesz nóg umywał. Odpowiedział mu Jezus: Jeśli cię nie umyję, nie będziesz miał udziału ze Mną. Rzekł do Niego Szymon Piotr: Panie, nie tylko nogi moje, ale i ręce, i głowę. Powiedział do niego Jezus: Wykąpany potrzebuje tylko nogi sobie umyć, bo cały jest czysty. I wy jesteście czyści, ale nie wszyscy. Wiedział bowiem, kto Go wyda, dlatego powiedział: Nie wszyscy jesteście czyści. A kiedy im umył nogi, przywdział szaty i znów zajął miejsce przy stole, rzekł do nich: Czy rozumiecie, co wam uczyniłem? Wy Mnie nazywacie Nauczycielem i Panem i dobrze mówicie, bo nim jestem. Jeżeli więc Ja, Pan i Nauczyciel, umyłem wam nogi, to i wyście powinni sobie nawzajem umywać nogi. Dałem wam bowiem przykład, abyście i wy tak czynili, jak Ja wam uczyniłem. Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: Sługa nie jest większy od swego pana ani wysłannik od tego, który go posłał. Wiedząc to będziecie błogosławieni, gdy według tego będziecie postępować.”
kaplica śmierci św. Franciszka
Z listu okólnego o śmierci świętego Franciszka autorstwa brata Eliasza
„Synowie i bracia, nie smućcie się w sposób przesadny, ponieważ Bóg, Ojciec sierot, pociesza nas swoją świętą pociechą. A jeśli, bracia, płaczecie, to płaczcie nad samymi sobą, a nie nad nim. Albowiem my „wpośród życia jesteśmy śmiertelni”, on natomiast ze śmierci przeszedł do życia. Radujcie się, ponieważ przedtem, zanim został zabrany od nas, jak drugi Jakub pobłogosławił wszystkich swoich synów i wszystkim odpuścił winy, jakie by ktoś z nas przeciw niemu popełnił czynem lub myślą. Zatem, bracia, uwielbiajcie Boga na niebie i wysławiajcie Go przed wszystkimi, bo wyświadczył nam swoje miłosierdzie; zachowujcie pamięć ojca i brata naszego Franciszka – na cześć i chwałę Tego, który wywyższył go wpośród ludzi i uwielbił go wobec aniołów. Módlcie się za niego, jak przed śmiercią żądał tego od nas, i módlcie się do niego, ażeby Bóg i nas, razem z nim, uczynił uczestnikami swojej świętej łaski. Amen.”
wnętrze kaplicy śmierci św. Franciszka
Biuro Prasowe Kapucynów - Prowincja Krakowska
Ałbo:
Transitus
Pamiątka błogosławionej śmierci św. Franciszka
Św. Franciszek zmarł w nocy 3 października 1226 roku w Asyżu. Zgodnie z tradycją tego dnia, wieczorem w kościołach franciszkańskich odprawiane jest nabożeństwo "Transitus", upamiętniające to wydarzenie, czyli przejście Świętego z ziemi do chwały nieba.
Śpiew na rozpoczęcie
Zakonnicy gromadzą się przy ołtarzu św. Franciszka, mają ze sobą świece.
1. Witaj, Ojcze ukochany,
co Serafów zdobisz chór!
Ty Jezusa nosisz rany,
Tyś świętości dla nas wzór.
Pobłogosław twoje dzieci,
pociągnij na drogę twą.
Niech się miłość w nas roznieci,
niech ogarnie mocą swą.
2. Ojcze, niech za twym przykładem
wszystkim dla nas będzie Bóg.
Niech idziemy twoim śladem
wśród wygnańczych ziemi dróg.
W sercu naszym niech nosimy
znamię Jezusowych ran,
Ojcze, łaski tej prosimy,
niech nam jej użyczy Pan.
3. Niech w ubóstwie i pokorze
trwamy przez ten ziemski czas,
aż wieczności błysną zorze,
aż Bóg z tobą złączy nas.
O Franciszku możny w niebie,
u Jezusa, Marii stóp
twoje dzieci proszą ciebie
dla nas wszystkich miejsce zrób
Wprowadzenie
K: W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego.
W: Amen.
K: Pokój i dobro niech będą z wami wszystkimi.
W: I z duchem twoim.
Komentator:
Święty Franciszek z Asyżu, zwany Patriarchą Ubogich, rozstał się z tym światem w sobotę wieczorem trzeciego października 1226 roku. Miał wtedy czterdzieści pięć lat życia, od dwudziestu lat czynił pokutę, a od dwóch lat nosił na rękach, nogach i boku rany Pana naszego Jezusa Chrystusa.
K: Święty Ojcze Franciszku, oto my, twoi synowie stajemy w pokorze przed tobą, by z nabożeństwem przeżywać twoje od nas odejście.
Wzrusza nas wspomnienie owego wieczoru, gdy z pogodą ducha (mimo dotkliwych boleści) witałeś siostrę śmierć jako furtiankę nieba i z radością wstępowałeś do wiecznej ojczyzny.
Serce twe jak zawsze pełne gorącej miłości, którą obdarzałeś zbolałych synów, gdy wokół ciebie zebrani opłakiwali twoje odejście. Twój wzrok ciała przyćmiony, to jednak dusza twa przepełniona była jasnością wiary i nadziei.
Dźwigasz się na śmiertelnym posłaniu i w obliczu nadchodzącej śmierci błogosławisz ukochanym synom twojego Zakonu. Chcesz, aby w świętym błogosławieństwie i na nas zstąpiła moc ukrzyżowanego Chrystusa.
Teraz więc, nasz święty Ojcze i Patriarcho, uproś nam u Boga, aby twoje błogosławieństwo wydało obfite owoce w naszym zakonnym życiu.
Hymn nieszporny
Już ziemię okrył nocy cień, otulił mrokiem cały świat,
gdy przeczuwanej śmierci dzień Ojcu, miast łoża, popiół kładł.
Z jaką stałością święty Mąż w wierze, nadziei mocniej trwał;
Miłości płomień, rosnąc wciąż, pożarem w sercu mu się stał.
Płacząc synowie klęczą wciąż: "Nie odchodź, Ojcze, jeszcze czas!
Owieczki swe już puszczasz z rąk i któż prowadzić będzie nas?"
On w niebo podniósł jasny wzrok, wyciągnął ręce i tak rzekł:
"Bóg łaską swą rozproszy mrok, Bóg będzie żywił was i strzegł.
Tylko z serc waszych wszelki kłam precz odrzucajcie, wszelki brud.
A dusze czyste i bez plam niechaj jaśnieją blaskiem cnót".
Tak pożegnawszy trzódkę swą, odchodzi cicho z ziemskich dróg,
już mu w wieczności gwiazdy lśnią, już w niebios progu czeka Bóg.
Ojcu, Synowi wieczną cześć niech kornie składa każdy z nas,
Duchowi równej chwały pieśń śpiewajmy Mu po wieczny czas.
Amen.
Modlitwa
K: Módlmy się.
Boże, który nagrodziłeś w dniu dzisiejszym świętego Ojca naszego Franciszka wieczną szczęśliwością, spraw łaskawie, abyśmy gorliwie zbierali zasługi na niebo i otrzymali zapłatę jak nasz Seraficki Ojciec, którego błogosławione odejście z tej ziemi z synowską miłością wspominamy. Przez Pana naszego Jezusa Chrystusa, Syna Twojego; który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego, Bóg, przez wszystkie wieki wieków:
Czytanie z Listu świętego Franciszka do wszystkich wiernych
Wszystkim chrześcijanom, zakonnikom, duchownym i świeckim, mężczyznom i kobietom, wszystkim, którzy mieszkają na całym świecie: brat Franciszek, sługa ich i poddany, składa hołd i uszanowanie oraz życzy im prawdziwego pokoju z nieba i szczerej miłości w Panu: Będąc sługą wszystkich, mam obowiązek służyć wszystkim i udzielać słów mojego Pana. Zważywszy zatem, że z powodu choroby i słabości ciała nie mogę każdego z osobna osobiście odwiedzić, postanowiłem w tym liście i orędziu przekazać wam słowa Pana naszego Jezusa Chrystusa. Bóg Ojciec chce, abyśmy wszyscy, zostali przez Niego zbawieni i przyjmowali Go czystym sercem i ciałem. Lecz niewielu jest takich, którzy pragną Go przyjmować i dostąpić przez Niego zbawienia, chociaż "jarzmo Jego jest słodkie, a Jego brzemię lekkie" (por. Mt 11, 30). Jakżeż jednak szczęśliwi i błogosławieni są ci, którzy miłują Pana i czynią tak, jak sam Pan mówi w Ewangelii: "Będziesz miłował Pana Boga swego całym swoim sercem, całą swoją duszą i całym swoim umysłem. I bliźniego jak siebie samego" (Mt 22,37.391. Miłujmy więc Boga i uwielbiajmy Go czystym sercem i czystym umysłem, bo On tego przede wszystkim poszukuje, gdy mówi: "Prawdziwi czciciele będą oddawać cześć Ojcu w Duchu i w prawdzie" (J 4,23). Wszyscy bowiem, co "Mu cześć oddają, potrzeba by Go czcili w Duchu i prawdzie" (por. J 4,24). I wychwalajmy Go, i módlmy się w dzień i w nocy mówiąc: "Ojcze nasz, który jesteś w niebie" (Mt 6,9), bo "zawsze winniśmy się modlić i nie ustawać" (por. Łk 18,1). Wydawajmy również "owoce godne nawrócenia" (Łk 3,8). I kochajmy bliźnich jak siebie samych. A jeśli ktoś nie chce lub nie. może ich tak kochać jak siebie, niech im przynajmniej nie wyrządzą złego, lecz niech czyni im dobrze. A na wszystkich, którzy to będą czynić i wytrwają aż do końca, spocznie Duch Pański i będzie w nich przebywał, i będą synami Ojca Niebieskiego, bo spełniają Jego uczynki, i są oblubieńcami, braćmi i matkami Pana naszego Jezusa Chrystusa.
Oto słowa świętego Ojca Franciszka.
W: Bogu niech będą dzięki.
Śpiew między czytaniami
Refren: Dobry Panie, uczyń z nas narzędzia Twojego pokoju!
1. Spraw, abyśmy siali miłość tam, gdzie panuje nienawiść:
Dozwól nieść wybaczenie tam, gdzie panuje krzywda.
Refren
2. Spraw, abyśmy siali jedność tam, gdzie panuje zwątpienie.
Dozwól nieść nadzieję tam, gdzie panuje rozpacz.
3. Spraw, abyśmy nieśli światło tam, gdzie panują ciemności.
Dozwól wzbudzać radość tam, gdzie panuje smutek.
4. Spraw, abyśmy mogli nie tyle szukać pociechy, co pociechę dawać.
Nie tyle szukać zrozumienia, co innych rozumieć.
5. Spraw, abyśmy mogli nie tyle szukać miłości, co innych miłować.
Albowiem dając - otrzymujemy, wybaczając - zyskujemy przebaczenie.
6. A umierając, rodzimy się do wiecznego życia. Przez Jezusa Chrystusa, Pana naszego.
Wszyscy wstają, czyta przewodniczący celebry.
Słowa upomnienia świętego Franciszka
O najdrożsi, bracia i na wieki błogosławieni synowie, słuchajcie mnie, słuchajcie głosu swego Ojca. Złożyliśmy wielkie obietnice - otrzymaliśmy jeszcze większe. Dotrzymajmy złożonych - wzdychajmy do otrzymanych. Rozkosz krótka - kara wieczna. Drobne cierpienie - chwała nieskończona. Wielu powo.łanyćh - mało wybranych. Wszystkim odpłata. Bracia, póki jeszcze czas, czyńmy dobrze.
Psalm 142 (141)
Zakonnicy zapalają świece, w kościele światło wygaszone.
Głośno wołam do Pana, głośno Pana błagam.
Żal mój przed Nim wylewam, wyjawiam przed Nim swą udrękę.
Gdy duch mój we mnie omdlewa, Ty znasz moją drogę.
Na ścieżce, po której kroczę, ukryli na mnie sidło.
Oglądam się w prawo i patrzę, lecz nikt się nie troszczy o mnie.
Nie ma dla mnie ucieczki, nie ma-nikogo, kto by dbał o me życie.
Do Ciebie wołam, Panie, mówię: "Tyś moją ucieczką,
udziałem moim w krainie żyjących.
Usłysz moje wołanie, bo jestem bardzo słaby.
Wybaw mnie od prześladowców, gdyż są ode mnie mocniejsi.
Wyprowadź mnie z więzienia, bym dziękował Twojemu imieniu.
Otoczą mnie sprawiedliwi, gdy okażesz mi dobroć".
Chwała Ojcu i Synowi, i Duchowi Świętemu,
jak była na początku, teraz i zawsze, i na wieki wieków. Amen.
Czytanie opisu błogosławionej śmierci świętego Franciszka według brata Tomasza z Celano
Gdy Franciszek przeczuł porę śmierci, wówczas wezwawszy do siebie dwóch braci swych i synów szczególnie umiłowanych, polecił im wyśpiewywać głośno chwałę Pańską w rozradowaniu ducha, z powodu bliskiej śmierci, a raczej bliskiego w niej żywota. Sam zaś, jak tylko mógł, zaintonował psalm Dawidowy: "Na głos wołam do Pana, głośno Pana błagam". Brat zaś pewien, przez świętego nader umiłowany, troskający się gorąco o braci wszystkich, słysząc to i dorozumiewając się, że zgon Świętego jest już niedaleki, przemówił doń tymi słowy: "Biada, Ojcze błogosławiony, oto synowie już pozostaną bez ojca i odebrana zostanie ich źrenicom światłość prawdziwa! Wspomnij przeto sieroty, jakie pozostawiasz, i odpuściwszy im winy wszystkie, rozraduj błogosławieństwem swym zarówno obecnych, jak i wszystkich nieobecnych". A Święty rzecze mu: "Oto wota mnie Pan, synu! Odpuszczam wszystkie zniewagi i winy braciom moim, zarówno nieobecnym jak i obecnym, i jak tylko mogę - rozgrzeszam ich; ty zaś oznajmij im to i ode mnie wszystkich pobłogosław".
Przykazał następnie przynieść księgę Ewangelii i poprosił; by przeczytano mu z Ewangelii według świętego Jana rozdział rozpoczynający się tymi słowy: "Na sześć dni przed Paschą Jezus widząc, że nadeszła Jego godzina przejścia z tego świata do Ojca..." Rozkazał następnie nakryć się całunem i posypać popiołem ten, który niebawem miał się obrócić w popiół i pył ziemski.
A gdy zeszło się wielu braci, których Ojcem był i Wodzem, i trwało w pełnym czci pobliżu, wyczekując błogosławionego zgonu i dopełnienia szczęsnego, wtedy wyzwoliła się owa dusza prześwięta z ciała i pogrążyła się w jasności niezmierzonej, ciało zaś zasnęło w Panu.
Antyfona
O święta duszo! Na twoje spotkanie wychodzą wszyscy mieszkańcy nieba, aniołowie się weselą, a Najchwalebniejsza Trójca zaprasza ciebie: Pozostań z nami na wieki.
Zakonnicy gaszą świece, w kościele zapala się światło.
Modlitwa Pańska
K: W łączności z naszym błogosławionym Patriarchą i Wszystkimi Świętymi módlmy się:
Ojcze nasz...
O Patriarcho ubogich
O Patriarcho ubogich, Franciszku,
twymi prośbami racz powiększyć liczbę twych Synów
miłujących Chrystusa,
których ociemniały, jak umierający Jakub,
przebitymi błogosławiłeś rękami.
Błogosławieństwo św. Franciszka
K: Niech Pan wam błogosławi i niech was strzeże.
W: Niech Pan nam błogosławi i niech nas strzeże.
K: Niech wam okaże oblicze swoje i zmiłuje się nad wami.
W: Niech nam okaże oblicze swoje i zmiłuje się nad nami.
Niech obróci ku nam twarz swoją i obdarzy pokojem.
K: Niech Pan wam błogosławi.
Ucałowanie relikwii św. Franciszka.
Śpiew na zakończenie
Refren: Wsławiony bądź o Panie mój, we wszystkim co stworzyłeś nam.
1. Niech wielbi Cię braciszek słońce,
co daje nam i dzień, i noc,
codziennie śle promienne gońce,
wychwala Twoją Boską moc.
2. Niech wielbi Cię braciszek księżyc,
co srebrem lśni wśród sióstr mych, gwiazd,
gdy mróz - nasz brat - swym puchem śnieży,
on przypomnieniem Twoich łask.
3. Niech wielbią Cię pogody, słoty,
niech wielbi Cię huragan burz,
niech wielbi Cię poranek złoty
wśród słońca, woni lilii, róż.
4. Niech wielbią Cię płynące rzeki,
jeziora, morza, cichy staw.
Niech wielbi Cię kraj ziem daleki,
zwierzęta, ryby, zieleń traw.
5. Niech wielbią Cię skrzydlate ptaki:
to bracia, siostry -dar Twych rąk.
Niech wielbią Cię kwiatuszki: maki,
rumianek, mięta z pól i łąk.
6. Niech wielbią Cię dziateczki małe,
dorosła młodzież, dziewic chór.
Niech matki głoszą Twoją chwałę i ojców - męskich głosów wtór.
7. Najwyższy Ojcze, wieczny Boże,
Tyś dla nas stworzył cały świat.
Wielbimy Cię dziś wraz w pokorze,
w miłości świętej siostra - brat.
Śpiewnik Transitus
dodano: 29.12.2006r.
strycots1